بررسی عاقله از منظر قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و فقه امامیه

۵ دی , ۱۳۹۶ بازدید: 165 دسته: قیمت: 26000 تومان 25000 تومان

عاقله ، از نهاد های بحث بر انگیزی است که ذهن حقوقدان و اهل تحقیق را بسیار به خود مشغول کرده است .موضوعی که در حقوق اسلام جایگاه ویژه ای دارد در فقه و کتب حقوقی به آن باب مخصوصی اختصاص و تشریع آن از فلسفه خاصی برخوردار است . متاسفانه در اثر عدم حاکمیت اسلام در طول تاریخ ، این مقوله صرفا جایش در کتب فقهی باقی مانده و تنها بصورت تئوری از آن بحث می شده است در نتیجه چون این اصل حقوقی همانند برخی از احکام اسلام اجراء نشده و جامعه شناخت صحیحی از آن پیدا نکرده است .لیکن نظام مقدس اسلام هم اکنون در کشورحاکم بوده و سعی در تطبیق احکام الهی با قوانین موضوعه دارد، بطوریکه مشاهده می گردد در فصل چهارم قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۰ طی ده ماده و دو تبصره شامل مواد ۳۰۵ تا ۳۱۴ به مبحث عاقله بعنوان یک نهاد حقوقی اختصاص یافته است که در قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ نیز بااندکی تغییرات در مواد ۴۳۵و ۴۵۳و۴۶۳ الی ۴۷۰ و۴۷۴ آورده شده است .ازجمله تغییراتی که در قانون جدید در زمینه عاقله می توان بدان اشاره کرد، حمایت بیشتر قانونگذار از این نهاد می باشد بگونه ای که از مسئولیت عاقله در برخی ازموارد کاسته است وهمچنین به مواردی که در قانون سابق ساکت بوده یا بصورت رویه قضایی عمل می شده ، در متن قانون جدید به آنها پرداخته است .
لذا باتوجه به سوالات متعدد و داوری های فراوان پیرامون نهاد عاقله ، مارا بر آن داشته تا این تحقیق را بشیوه تطبیق عاقله در حقوق کیفری ایران که برگرفته از نظریات فقهای امامیه می باشد با نظریات فقهای شافعی به رشته تحریر در آوریم وپس از تطبیق این دو دیدگاه به نتایجی بدین شرح دست یافته ایم :
عمده اشتراکات این دو دیدگاه شامل پرداخت دیه صرفا قتل خطای محض توسط عاقله ، موجله بودن پرداخت دیه ، یکسان بودن مراتب عاقله در قرابت و ولاء و بیت المال می باشد و عمده افتراقات این دو دیدگاه شامل پذیرفتن معتق و ضامن جریره در مراتب عاقله توسط فقهای امامیه برخلاف فقهای شافعی ، اختلاف در میزان دیه غیر مسلمان و لزوم رسیدن دیه به جراحت موضحه توسط دو دیدگاه می باشد.

مقدمه ۱
الف)اهمیت موضوع تحقیق ۲
ب)اهداف تحقیق ۲
ج)پرسش های تحقیق ۳
د)فرضیه های تحقیق ۳
و) روش تحقیق ۳
ی )پیشینه ی تحقیق ۴
ه ) سازماندهی تحقیق ۴
فصل اول: مفاهیم ، تاریخچه و درآمدی برتجزیه و تحلیل عاقله
۱-۱-مبحث نخست( مفاهیم و واژه ها( ۷
۱-۱-۱-گفتار اول (معنا و مفهوم بینه) ۷
۱-۱-۲-گفتار دوم (معنا و مفهوم عصبه ) ۹
۱-۱-۳-گفتار سوم (معنا و مفهوم جنایت خطایی) ۱۱
۱-۱-۴-گفتار چهارم( معناو مفهوم دیه) ۱۶
۱-۱-۵-گفتار پنجم(معناو مفهوم معتق ، ضمان جریره ،عاقله) ۱۹
۱-۲-مبحث دوم (تاریخچه عاقله وتبیین و تجریه و تحلیل عاقله و مراتب آن ) ۲۴
۱-۲-۱-گفتار اول (تاریخچه عاقله ) ۲۴
۱-۲-۲-گفتار دوم (تبیین عاقله ) ۲۷
۱-۲-۳-گفتار سوم( تجزیه و تحلیل عاقله و مراتب آن از دیدگاه فقهای شافعی ) ۴۷
۱-۲-۴-گفتار چهارم(تبیین و تجزیه و تحلیل واژه عاقله از دیدگاه فقهای امامیه ) ۵۵
فصل دوم(شرایط و احکام عاقله)
۲-۱-مبحث نخست ( شرایط عاقله) ۶۰
۲-۱-۱-گفتار اول (شرایط جنایت ) ۶۰
۲-۱-۲-گفتار دوم ( شرایط جانی و مجنی علیه ) ۶۴
۲-۱-۳-گفتار سوم ( بررسی شرایط عاقله از دیدگاه فقهای) ۷۳
۲-۲-مبحث دوم( احکام عاقله ) ۷۸
۲-۲-۱-گفتار اول ( حکم عاقله از دیدگاه فقهای) ۷۹
۲-۲-۲-گفتار دوم ( کیفیت ادای دیه از سوی عاقله از دیدگاه فقهای) ۸۳
۲-۲-۳-گفتار سوم ( بررسی عدم پرداخت دیه از سوی عاقله ) ۹۸
فصل سوم(ادله تحمل عاقله نسبت به پرداخت دیه)
۳-۱-مبحث نخست (ادله فقها در خصوص تحمل عاقله نسبت به پرداخت دیه) ۱۱۲
۳-۱-۱-گفتاراول ( ادله فقها شافعی) ۱۱۲
۳-۱-۲-گفتار دوم ( ادله فقهای امامیه در خصوص تحمل عاقله نسبت به پرداخت دیه) ۱۱۶
۳-۲-مبحث دوم (دادرسی دفاع عاقله و تبیین عاقله با اصل شخصی بودن مجازات ها) ۱۳۲
۳-۲-۱-گفتار اول ( دادرسی دفاع عاقله) ۱۳۲
۳-۲-۱-گفتار دوم (عاقله و اصل شخصی بودن مجازات) ۱۳۴
فصل چهارم(پرسشها شبهات نسبت به عاقله و بررسی تغییرات عاقله در قانون جدید)
۴-۱-گفتار اول( آیا عاقله حکم تاسیسی است یا امضایی) ۱۳۷
۴-۲-گفتار دوم( حکمت تحمل عاقله نسبت به دیه از سوی جانی با توجه به اصل شخصی بودن مجازات از دیدگاه فقها) ۱۴۰
۴-۳-گفتار سوم ( وضعی و یا تکلیفی بودن حکم عاقله و شمول آن به همه زمان ها یا اختصاص آن به عصر خاص) ۱۵۲
۴-۴-گفتار چهارم ( بررسی تغییرات عاقله در قانون مجازات سال ۱۳۹۲و تطبیق آن با قانون سال ۱۳۷۰) ۱۶۰
نتیجه گیری ۱۷۵
منابع و ما خذ ۱۸۵

26000 تومان 25000 تومان – پرداخت

آخرین فایل ها